Bestelediği eserlerin sonunu notalarla kendi adıyla imzalayan müziğin matematikçisi denilen dahi Alman besteci …

Johann Sebastian Bach, 21 Mart 1685’de Almanya’ nın Eisenach şehrinde doğmuştur. Dokuz yaşındayken annesini, on yaşındayken de babasını kaybetmiştir. Bunun üzerine abisi olan Orgcu Johann Christoph Bach, öksüz kalan kardeşini büyütme görevini üstlenmiştir. Bach, 15 yaşındayken Lüneburg’daki Mattehaus Kilisesi’ne soprano olarak çalışmaya başlamıştır. O sırada besteci Georg Böhm Lüneburg’da Johannes Kilisesi’nin orgculuğunu yapmaktaydı. Bach bu ustadan çok yararlanmıştır. Bach’ın org için yazdığı ilk eserlerde Böhm’ün etkileri görülmektedir. Bach bilgisini arttırmaya o kadar hevesliydi ki Lüneburg’da bulduğu olanaklarla yetinemeyerek büyük bestecilerin eserlerini dinlemek için Hamburg’a kadar yürüyerek yolculuk yapmayı göze almıştır. Orada Brunckhorst’un yönettiği saray müzisyenlerini dinleyerek sanat gereksinimini karşılamaya çalışmıştır. Bach’ın Saksonya-Weimar dükünün orkestrasında kemancılık, üstlendiği ilk ciddi görevidir. Bu orkestradaki müzisyenler Macar kıyafetleri giyerlerdi. Bu görevinden aynı yıl ayrılmış ve Arnstadt’da orgcu olarak çalışmaya başlamıştır. Bu görevde orgu kendi kişisel biçimine göre çalışı kilise yönetiminin hoşuna gitmiyordu ve “Cemaati şaşkına döndürüyorsunuz” şeklinde eleştiriler almaktaydı. 1705-1706 yıllarında, tanınmış orgcu Bextehude’yi dinlemek ve her türlü müzik etkinliklerinden haberdar olmak için Lübeck’e gitmiştir. Ancak bu yolculuğunda izin süresini geçirdiği için Arnstadt’daki efendiler onu şiddetle kınamışlardı. Bununla birlikte belki de dehasını biraz sezmiş olduklarından pek ileri varmayı göze alamadılar. Bach 1707 yılında onları yüzüstü bırakıp Mühlhausen’deki Blasius kilisesinin orgculuğunu yapmak için Arnstadt’ı terk etmiştir ve burada kaldığı sıralarda kendi akrabası olan Maria Barbara ile evlenmiştir. Bach 1708 yılında Weimar sarayı orgculuğu ile oda müzikçiliği görevine getirilmiştir. 1714 yılında ise saray orkestrasının birinci kemancılığına atanmıştır. O yıllarda başkemancılar ya da Klavsenciler orkestrayı yönetirdi. 1714 yılında usta bir orgcu olarak açılıp birçok kente gitmiştir. Bir yolculuk sırasında Prusya’nın Kassel kentinde bir dinleti verirken bir eserinin pedal melodisini olağan üstü çaldığından dinletide bulunan ve bir süre İsveç kralı olan Hessen dükü Friedrich kendinden geçercesine coşarak parmağındaki değerli yüzüğü çıkarıp Bach’a hediye etmiştir. Bach Weimar’da iken Marchland adında Paris’li bir usta orgcu ve klavsenci Almanya’da bir dizi dinletiler veriyordu. Bu kişi fazlaca övünen ve parlak çalmak haricinde yüzeysel bir çalış biçimi olan biriydi. Dresden’de saraylılar önünde bir klavsen dinletisi vererek o denli büyük başarı kazanmıştı ki yüksek bir ücretle sarayda tutulması istenmişti. Saray görevlilerinden Volumier adında bir Belçikalı Bach’ın üstünlüğüne inandığından Parisli ustayla boy ölçüşmek üzere Bach’ı çağırttı. İki usta arasında yarışma yapılacağı halka duyuruldu. Fakat Bach yarışma yerine geldiğinde rakibi Marchand’ı orada göremedi. Çünkü adamcağız başına gelecekleri önceden değerlendirip kaçmıştı! Bu olaydan sonra Bach’ın onuru ve ünü bir kat daha artmıştır. Ama kendisi her türlü gösteriş eğiliminden uzak, alçak gönüllü bir insan olduğundan dolayı bu olaya önem vermemiştir. Hatta bu olaydan söz ederek kendisini kışkırtmaya çalışanlar olduğunda Bach hemen sözü başka konuya kaydırır, Marchand olayını kapatmıştır. Bach 1717 yılında Samuel Drese’den açılan Weimar sarayı kapel ustalığına kendisinin getirilmeyişine çok sinirlenmiş ve öfkesini o kadar şiddetle açığa vurmuşdur ki Weimar dükü onu dört hafta hapsine karar vermiştir. Bach yine 1727 yılında Anhalt dükü Leopold’un Köthen’deki sarayında oda müziği şefi olmuştur. Köthen’de org bulunmadığı gibi koro da yoktu. Yalnız orkestra ile oda müziği grupları vardı. Bundan dolayı Bach yalnız orkestra ve oda müziği eserleri bestelemeye başlamıştır. Yaşamı boyunca aldığı çeşitli görevler hep onun müzik yaratıcılığını etkilemiş ve kendisi hangi görevde bulunuyorsa orada eline geçen olanaklara göre eserler bestelemiştir. İşte Bach’ın en önemli eserleri arasında kabul edilen Brandenburg Konçertoları bu sıralarda yazılmış eserledir. Bach, Georg Friedrich Händel’i çok beğeniyor ve onunla buluşmayı çok istiyordu. Ama maalesef bu iki büyük Alman ustanın bir araya gelmesi mümkün olmamıştır. 1719 yılında Händel, Londra’daki Haymarket Operası için eserler yazmak üzere Almanya ve İtalya’da seyahate çıkmıştır. Bach bu seyahat sırasında Händel’in Halle’ye uğradığını haber alınca sadece onu görmek için Halle’ye gitmiştir. Fakat Bach oraya ulaştığında Händel’in kentten ayrıldığını öğrendi ve amacına ulaşmadan dönmek zorunda kalmıştır. Händel 1729 yılında yeniden Halle’ye gelmiştir. Fakat Bach o sıralarda yolculuğa çıkamayacak kadar hasta olduğundan dolayı en büyük oğluyla bir haber göndermiş ve Händel’i Leipzig’ davet etmiştir. Fakat ne yazık ki Händel bu davete olumlu yanıt vermemiştir. Händel’in son yolculuğu Bach’ın ölümüyle sonuçlanan 1750 yılına rastlamaktadır. 1720 yılında Köthen dükü Bach ile birlikte Karlsbad’a bir yolculuk yapmıştır. Bu yolculuktan geri döndüklerinde Bach karısının ölmüş ve toprağa verilmiş olduğunu öğrenmiştir. Bach bu olaydan sonra Köthen’de kalmak istemiyordu. O güne dek müziğe büyük önem ve Bach’a derin bir saygı basleyen dük 1721 yılında Anhalt-Bernburg soyundan genç bir prensesle evlenmişti. Bach’ın söylediğine göre bu prenses kocasını müzikten uzaklaştırmış ve başka konulara yöneltmiştir. Tüm bu olanlar yüzünden Bach Köthen’de sıkılmaya başlamıştı. Karısının ölümünden bir buçuk yıl kadar sonra ve dükün evlenmesinden bir hafta önce değerli bir şarkıcı olan ve henüz 20 yaşında olan Anna Magdelena Wülcken ile evlenmiştir. Bach’ın Köthen’den ayrılışının yalnızca dükün müziğe olan ilgisizliği değildir. Köthen halkının çoğu Kalvin’ci olduğundan kentteki en iyi okul da Kalvin’ci okulu idi. Bach Luther’ci olduğundan çocuklarını Kalvin’ciler okuluna göndermek istememesiydi. Leipzig’deki Thomas Okulu ve kilisesinin kantoru ya da başka bir deyişle koro şefi ve öğretmeni olan Johann Kuhnau 1722 yılında ölmüştür. Açılan kantorluk için başvuran altı kişi arasında Georg Philipp Telemann kilise yönetim kurulunca ötekilere yeğlenerek oybirliği ile seçilmişti, Telemann bu görevi kabul etmemiştir. O zaman Bach’ın adı adaylık için ileri sürülmüştür. Ama kurul ölen Kuhnau’nun öğrencilerinden Cristoph Gaupner’in atanmasını uygun görmüştür. Gaupner, Darmstadt dükünün sarayında müzik yöneticisiydi. Dük onun ayrılmasına kesinlikle izin vermeyince Thomas kilisesi ile okulun arasında bir yarışma yapılmıştır. Bu yarışmada Bach başarı gösterdiyse de yönetim kurulu Gaupner’den ümidi kesmediğinden birkaç ay daha beklemeyi yeğlemiştir. Sonunda Gaupner’den kesin ret yanıtı geldiğinden, kurul “en iyi müzisyenleri elde etmeye olanak bulamadığından dolayı orta nitelikli müzisyenlerden seçmek zorunda kaldığını” belirterek Bach’ın atanmasını onaylamıştır. Bach bu görevde istekli değildi. Dostlarından Georg Erdmann’a yazdığı bir mektupta, daha yüksek bir konumu olan kapel ustalığından kantorluğa geçmenin pek hoş bir şey olmadığını belirtiyordu. Bu konuda etken olan neden çocuklarının öğrenimiydi. St. Bonifaz okulu 1212 yılında kurulmuştur. Bu okulun yönetimi 1543 yılında kent yönetim kuruluna geçmiştir. Bach’ın kantorluğa atanması sırasında yönetim kurulu, rektör, rektör yardımcısı kantor ile beş kişiden oluşmaktaydı. Rektör ile kantorun konutları okul içindedir. Kantor dört sınıf yani toplam 55 öğrenci ile ilgilenmekteydi. Bach Thomas Okulu’ndaki öğrencilere Perşembe dışında her gün toplu olarak koro dersi vermekteydi. Perşembe günkü görevi ise öğrencileriyle birlikte kiliseye gitmekti. Bach kantorluk görevinden başka bir de Thomas Okulu’nun dördüncü ve üçüncü sınıflarına Latince dersi vermekle yükümlüydü. Ayrıca üniversitenin resmi törenlerinde akademik müzik şefi olarak katılmak, okulun belli öğrencilerine olağan koro dersi dışında org, klavsen, keman öğretmek de onun görevleri arasındaydı. Fakat bu kadar çok çalışmasına ve sorumluluğu olmasına rağmen çok az para almaktaydı. Bu durumu 28 Ekim 1730 günü Georg Erdmann’a yazdığı bir mektupta şöyle anlatmıştır. “Şimdiki yıllığım 700 thaler kadardır, arada ek gelir olursa artar. (thaler o dönemin Almanya’sında kullanılan para birimidir.) Bu da gömülen cenazelerin sayısına bağlıdır. Havalar sağlığa uygun gidince ek gelir azalıyor. Sözgelimi geçen yıl cenaze sayısı eksildiğinden dolayı ek gelirden 100 thaler içeri girdim. Thüringen’de 400 thaler alırken daha iyi geçiniyordum. Burada iki katı elime geçiyor olsa da yaşamın pahalılığından dolayı yine de sıkıntı çekiyorum. Size aile durumumu anlatayım: İlk eşim Köthen’de öldüğünden dolayı ikinci kez evlendim. İkinci evliliğimden bir oğlum ile iki kızım sağdır. Büyük oğlum hukuk okuyor. Ötekisi birinci sınıfta, biriyse ikinci sınıfa devam etmektedir. En büyük kızım daha evlenmemiştir. İkinci evliliğimden olan çocuklar henüz çok küçüktürler: oğlanların en büyüğü altı yaşında. Fakat hepsinin müziğe ilgileri var. Ailemle bir çalgı grubu kurabileceğimize eminim. Özellikle şimdiki karımın güzel bir soprano sesi var, büyük kızım da iyi şarkı söyler… vb.” Leipzig’e döndükten sonra Bach’ın gittikçe artan hastalıkları kendisini de yakınlarını da endişelendirmeye başlamıştır. Hele gözlerinden çok rahatsızdı. Eskiden beri miyop olan gözleri fazla çalışmaktan ve notaları kopyalamaktan yorulmuş, yavaş yavaş görmez olmaya başlamıştır. 1749 yılında gözlerine yapılan ameliyat başarısızlıkla sonuçlanmış bu durum tamamen kör olmasına neden olmuştur. Bach’ın körlüğü cesaretini, sabrını ve dinsel inancını hiç sarsmamıştır. O yine çalışmalarını sürdürmeye devam etmiştir. Karanlık bir odada kalmaya mahkûm olmasına karşın damadı ve çömezi Altnikol’a son koral’ini söyleyip yazdırıyordu. Bu koral “En büyük sıkıntılara düştüğümüzde” sözleri ile başlamaktaydı. Bach ölümünün yaklaştığını hissedince o koralin başına “Tanrım işte katına çıktım” tümcesini yazdırmıştır. Ölümünden yaklaşık on gün önce gözleri mucizevi bir şekilde yeniden görmeye başlamıştır. Fakat mumun son alevine benzeyen bu iyileşme geçici bir durumdur. Sonunda yüksek ateşle bir inme geldi ve 28 Temmuz 1750 akşamı saat dokuza çeyrek kala, Almanya’ nın Leipzig şehrinde 66 yaşında hayatına gözlerini yummuştur.

ESERLERİ:
Johannes passionları,
Matthaus passionları,
İyi düzenlenmiş piyano, I ve II, 6 İngiliz süiti,
5 Fransız süiti,
6 partita, Kromatik Fantezi ve Füg,
İtalya Konçertosu,
Goldberg Çeşitlemeleri,
6 Brandenburg Konçertosu,
Müziksel Armağan,
Füg Sanatı.

Paylaş

Paget hastalığı denilen bir kemik hastalığına yakalandı. Bu hastalık ünlü bestecinin sağır olmasına sebep oldu. Ancak buna rağmen üretmeye devam etti. Çoğunluğa göre Dünyanın gelmiş geçmiş en büyük bestecisi

Ludwig van Beethoven, 16 Aralık 1770 tarihinde Almanya’ nın Bonn şehrinde doğmuştur. 8 oğlu olan, fakat bunların hepsinin de kendisi gibi engelli olduğu bir ailenin çocuğudur. İlk müzik öğretmenliğini babası yapmıştır.4 yaşındayken müzik dersi almaya başlamıştır. Alkolik bir müzisyen olan babasının Beethoven’a piyano eğitiminde çok sert ve acımasız davrandığı bilinmektedir. Mutsuz bir çocukluk geçiren Beethoven, küçük yaşlarda ailesinin geçimine katkıda bulunmak için kilisede piyano çalarak çalışmaya başlamıştır. Çocuğunun sırtından para kazanmayı hesap eden babası, onu sekiz yaşında ilk kez halk karşısına piyano çalmak üzere çıkarmıştır. 9 yaşında iken Bonn’a gelen Neefe adlı saygın bir müzisyen onu özel öğrencilerinden biri olarak kabul etmiştir. İlk yapıtını onbir yaşında yazmıştır. 14 yaşında saray ikinci organisti olmuş,saray Tiyatrosu orkestrasında viyola grubuna katılmıştır. 1787 yılında Mozart’la çalışmak umuduyla Viyana’ya gitmiştir. Mozart ile bir süre çalışma fırsatı bulmuş fakat annesinin hastalığı nedeniyle Bonn’a dönmek zorunda kalmıştır. 1792 yılında Viyana’ya geri döndüğünde Mozart’ın ölmüş olduğunu öğrenmiştir. 1792 yılında Viyana’ya giden Beethoven klasik müziğin ünlü bestecisi Joseph Haydn’ın yanında çalışmaya başlamıştır. Joseph Haydn kısa sürede Beethoven’ın üstün yeteneğini fark etmiş ve her konuda ona destek olmuştur. Beethoven, başlarda besteci olarak değil piyanist olarak adını duyurmuştur. Fakat daha sonra yaptığı bestelerle klasik müziğin 19. yüzyılın sonuna kadar yaşayan tüm müzisyenlerini etkilemiştir. Beethoven çok titiz çalışan bir müzisyen olmuştur. Müziği, ifade gücü ve teknik olarak çok üst seviyededir. Beethoven, Haydn ve Mozart’tan devraldığı prensipleri geliştirmiş, daha uzun besteler yazmış ve daha tutkulu, dramatik eserler oluşturmuştur. Özellikle Op. 109 piyano sonatıyla Klasik müziğin Romantik Dönemini başlatmıştır. Beethoven’ nın yaşamı boyunca sağlık problemleri olmuştu. 1801 yılında işitme problemleri yaşamaya başlamış ve 1817 yılında tamamen sağır olmuştur. Bu dönemden sonra sağırlığı müzik yaşamını hiçbir şekilde etkilememiş hatta 9. senfoniyi sağırlık döneminde bestelemiştir. Beethoven sarılık ve sonrasında siroz hastalığına yakalanmış26 Mart 1827 tarihinde Viyana’da 56 yaşındayken dünyaca tanınan bir besteci olarak vefat etmiştir ve cenazesine otuz bine yakın insan katılmıştır. Beethoven’ın dokuz senfonisi, beş piyano konçertosu, bir keman konçertosu, bir piyano, keman ve çello için üçlü konçerto, otuz iki piyano sonatı ve birçok oda müziği eseri bulunmaktadır. Sadece bir opera, Fidelio, bestelemiştir. İlk senfonisini 1800 yılında yapmıştır. 3. senfonisini, Eroica olarak da bilinir, Napolyon’a Avrupa’ya demokrasi getirdiği için adamıştır. Ancak daha sonra Napolyon kendini İmparator ilan ettiğinde bu adamayı geri almıştır. 9. senfoni ise en çok bilinen ve bugün Avrupa Birliği marşı da olan en çarpıcı senfonisidir.

ESERLERİ: 3. Senfoni, “Eroica” , 5. Senfoni , 6. Senfoni, “Pastoral” , 7. Senfoni , 9. Senfoni, korolu “Neşeye övgü” , Piyano konçertoları, 3., 4. ve “imparator” , Keman konçertosu , Keman ve piyano sonatları “ilkbahar” ve “Kreutzer” , 3 numaralı viyolonsel ve piyano sonatı , Arşidük Triosu, Yaylı çalgılar için 4 ve 11 numaralı dörtlüler (kuartetler) , 8 numaralı “Patetik” , 14 numaralı “Ay Işığı” , 18 numaralı- 23 numaralı, “Appassionata” .

Paylaş

Mizah duygusu çok güçlü, gençliğinde karikatür çizmiş, piyano ve keman üzerine müthiş eserleri olan Polonyalı dahi besteci …

Fryderyk Franciszek Chopin, 1 Mart 1810 tarihinde Polonya’ nın Zelazowa-Wola köyünde doğmuştur. Doğum tarihi bazı kaynaklarda doğum günü 5 Mart olarak belirtilmektedir. Babası Fransız bir göçmen, annesi ise Polonyalıdır. Ailenin üçüncü çocuğudur. Ömrünün büyük bir bölümünü Paris’ te geçirmiş ve şöhreti burada kazanmıştır. Chopin, klasik müzik literatüründe Fransız ismiyle anılmasına rağmen gönlü her zaman o dönem Rus işgali altındaki vatanı Polonya’da olmuştur. Bu durumu ile Chopin devrinin önemli karakterlerindendir. Milli sınırların üzerinde bir müzisyendir. Chopin, doğduktan birkaç ay sonra Chopin ailesi Varşova’ya taşınmıştır. Fransızca öğretmenliği yapan babasından Fransızca öğrenirken bir yandan da annesinden piyano dersleri almıştır. Aile içinde iyi bir eğitim alan, şefkatle korunan ve müziğe yöneltilen Chopin, 8 yaşındayken salonlarda konserler vererek Varşova’da üstün yetenekli harika çocuk olarak tanınamaya başlamıştır. Chopin 5 yıl Bohemyalı piyanist Zyvny’dan piyano dersleri almıştır. Ancak 12 yaşındayken öğretmeni ‘artık benden öğrenebileceği bir şey kalmadı’ diyerek dersleri bırakmıştır. Kendini yetiştirmek için büyük bir gayretle çalışmasını kendi başına sürdürmeye devam etmiştir. Liseyi bitirmiş ve Varşova Konservatuarı’ na gitmeye başlamıştır. Öğrenimini Profesör Elsner üstlenmiştir. Üniversite döneminde genç Chopin’in ünü tüm Polonya’ya yayılmaya başlamıştır. Chopin hocası Profesör Elsner ile birlikte 1829 yılında Viyana’ya gitmiştir. Viyana gibi müzikle ünlü bu şehirde opera binasında iki büyük konser vererek üstün başarılar kazanmıştır. Polonya’nın en büyük piyanisti ve bestecisi kabul edilmiştir.1830 yılı ülkesinden ayrılma karasızlığıyla geçmiştir. Sonunda kalbini Polonya’da bırakarak Paris’e gitmek üzere Varşova’dan ayrılmış ve Viyana’ya gelmiştir.Viyana’da kaldığı uzun süre için “La Minör Etüdü” nü (İhtilal Etüdü)nü ve “Scherzo”larını yazmıştır. 1831 yılı Ağustos ayında ayrılarak Paris’e gitmiş ve ömrünün geri kalan kısmını Paris’te yaşamıştır. Chopin Paris’ te Cherubini, Mendelssohn, Liszt, Meyerbeer ve Berlioz gibi ünlü müzisyenlerle tanışmıştır. Paris’ te yaşadığı bu dönemde ünü Avrupa’ya yayılmaya başlamıştır.1835 yılında Karlsbad iline giderek 5 yıldan beri görmediği anne ve babasıyla buluşmuştur. Üç hafta beraber vakit geçirdiler fakat daha sonra hiç görüşememişlerdir. 1837 yılında Liszt, Chopin’i Fransız kadın yazarı George Sand’la tanıştırmıştır. Aralarındaki ilişki 10 yıl sürmüştür. Birlikte geçirdikleri yıllar, Chopin’in sanat hayatına çok olumlu etki yapmıştır.16 Şubat 1948 tarihinde Paris’te, Pleyel Konser Salonu’nda verdiği son konseri başarısının zaferi olmuştur. Chopin ömrü boyunca kırılgan ve zayıf olmuştur. 18 Ekim 1849 tarihinde Fransa’ nın Paris şehrinde tüberküloz hastalığından ölmüştür. Cenazesinde kendi bestelediği Marche Funébre-Cenaze Marşının (2.Piyano Sonatı-3.Bölüm) değil Mozart’ın Requiem’inin” Ölüm Duası” çalınmasını istemiştir. Paris’te Pére-Lachaise mezarlığında gömülmüştür. Sanatçının kalbi ise isteği üzerine Varşova’da bir kilisede bulunmaktadır. Chopin, romantik bir sanatkardı, fakat yaratılış bakımından bambaşka bir şahsiyetti. Bestelerinde farklılığını en açık şekilde göstermektedir. Birkaç eseri dışında besteciliği tamamen piyanoya vurmuştur. Piyanodan kendini gösteren yeni tınlama imkânları çıkarmış, ayrıca devrinin henüz ulaşamadığı tınıları bile keşfetmiştir. Uzakta yaşamasına rağmen derin bir hisle vatanına daima bağlı kalmıştır. Kendisinden önce konser salonlarında görülen mazurka ve polonezleri folklör statüsünden çıkarıp sanat seviyesine yükselten Chopin’ dir. Chopin’in yeni bir fikri aristokrasisinin temsilcisi olarak gören Schumann genç besteciyi sonsuz takdir ifade eden şu sözlerle alenen selamlıyordu: “Şapkalarınızı çıkarın baylar, bir dahi geliyor. Şair olmak için kocaman ciltler doldurmak gerekmez; bir iki şiirle bu ünvana layık olabilirsin. Chopin de böyle şiirler yazmıştır”. Impromptu (1991) isimli film kendisi ile George Sand’in tanışmasını konu almaktadır. Filmde Chopin’i BAFTA ve Altın Küre ödüllü aktör Hugh Grant canlandırmıştır. Filmde Judy Davis (George Sand) ve Emma Thompson da rol almıştır.

ESERLERİ: Piyano Konçertosu No 1 , Piyano Konçertosu No 2 , Cenaze Marşı, Piyano Sonatı No 3, Fantasie İmpromptu , Noktürn No 1, Noktürn No 2, Grande Valse Brilliante , Vals No 6, Vals No 7, Mazurka No 5 , Polonez No 3 , Polonez No 6 , Prelüd No 15, Etüd No 3, Etüd No 5 , Etüd No 12, Balad No 1.

Paylaş

Piyano konçertolarıyla ünlü olan, koleradan öldü denilse de öyle olmadığı anlaşılan homoseksüel ilişkisi anlaşılınca intihar ettiği rivayeti edilen çok ünlü ve dahi Rus besteci …

Pyotr İlyiç Çaykovski 7 Mayıs 1840 tarihinde o zamanlar Rusya İmparatorluğu’nun Vyatka eyaletinde bulunan günümüz Udmurtya’sında küçük bir şehir olan Votkinsk’te doğmuştur. Ukrayna vatandaşı olan babası İlya Petroviç Çaykovski, çeşitli Rus şehirlerinde fabrika yöneticisi olarak çalışmış olan bir devlet maden mühendisiydi. Büyükbabasının adı Pyotr Fyodoroviç Çayka’dır (sonradan adını Çaykovski olarak değiştirmiştir), Çayka geleneksel bir Ukrayna soyadıdır. Bestecinin annesi Aleksandra Andreyevna kısmen Fransız asıllıdır ve İlya’nın üç eşinden ikincisidir. Pyotr, babasının ikinci evliliğinden olan altı çocuğunun ikincisidir. Dört erkek kardeşi (Nikolay, İppolit, ve ikiz Anatoli ile Modest), ve Aleksandra adlı bir kızkardeşi vardır. Babasının ilk evliliğinden Zinayda adlı bir üvey kızkardeşi de bulunmaktadır. 1843 yılında Çaykovski için Fanny Dürbach adında bir Fransız mürebbiye tutmuşlardır. Fanny’nin çocuklara gösterdiği ilgi ve şefkatin bir yaşam öyküsü yazarı tarafından soğuk, mutsuz, uzak bir anne olarak tanımlanan annesi Aleksandra’nın açığını kapadığı söylenmektedir. Ancak diğer yazarlar Aleksandra’nın oğlunun üzerine titrediğini belirtmektedirler. Bu konuda çelişkili bilgiler bulunmaktadır. Çaykovski beş yaşında piyano dersi almaya başlamıştır. Üç yıl içinde öğretmeni kadar yetkin bir şekilde müzik okuyabilecek düzeye gelebilecek yetenekteydi. Anne ve babası müziğe karşı olan yeteneğini çok destekliyor ve özel hoca tutmanın yanı sıra bir org almış ve piyano çalışması konusunda şevk vermişlerdir. Ancak ailesinin müzik yeteneği karşısındaki ilgileri kısa zamanda körelmiştir. 1850 yılında aile Çaykovski’yi Sankt Petersburg’ta bulunan İmparatorluk Hukuk Okuluna göndermeye karar vermiştir. Bu okul daha çok küçük soylu ve seçkin tabakanın çocuklarına hitap ediyor ve öğrencilerini devlet memuru kariyerine hazırlamaktaydı. Okula giriş yaşı 12 olduğu için Çaykovski evinden 1.300 km. uzakta okulun hazırlık sınıfında iki yıl geçirmek zorunda kalmıştır. Bu iki yıl geçtikten sonra Çaykovski yedi yıllık öğrenim almak üzere İmparatorluk Hukuk Okuluna geçmiştir. 14 yaşındayken çok bağlı olduğu annesini kaybetmiş ve bu daha sonra eserlerinde bile kendisini gösterecek olan depresif yanının gelişmesine katkıda bulunmuştur.19 yaşında eğitimini tamamlayarak devlet memuru olmuştur. 21 yaşındayken Sonradan Petersburg Konservatuvarı’na dönüşecek yeni bir müzik okuluna kaydolmuştur. 1865 yılında mezun olmuş ve Moskova Konservatuvarı’nda müzik öğretmenliğine başlamıştır. Bu kurumda çalıştığı 11 yıl boyunca birçok büyük eser yaratan Çaykovski, ilk defa Alınyazısı adlı senfonik şiirde kendi bestecilik üslubunu ortaya koymuştur. Bu üslup tutku ve özlem dolu, küçük şarkıları yeğleyen bir üsluptur. Eşcinsel eğiliminin dedikodulara yol açmasını önlemek için 1877 yılında konservatuvardan bir öğrencisi ile evlenmiştir. Fakat Çaykovski’nin bu evliliği çok başarısız olmuş ve intihar girişiminde bulunmasına yol açmıştır. Dokuz hafta sonra eşini ve Moskova’yı terk etmiş ancak boşanamamıştır. 1878 yılında varlıklı bir müziksever olan Nadezhda von Meck ile tanışmıştır. 11 çocuklu bu genç kadın Çaykovski’yi maddi olarak desteklemiş ancak ilişkileri sadece mektuplaşma yoluyla sürmüş, von Meck’in isteğiyle birbirlerinin yüzünü hiç görmemişlerdir. Aldığı maddi destek sayesinde Çaykovski öğretmenlikten ayrılıp kendisini bestelerine vermiştir. 1878 – 1885 yıllarını Avrupa-Rusya arasında gidip gelerek geçiren besteci, gittiği ülkelerde orkestralar yönetmiştir. 1891 yılında ise Amerika Birleşik Devletler ‘ye giderek kendi eserlerinden oluşan dinletiler gerçekleştirmiştir. Çaykovski, 1875 yılında ilk kez seslendirilen 1. Piyano Konçertosu ve 1876 yılında sahnelenen Kuğu Gölü balesi ile büyük başarı kazanmıştır. En başarılı operası olan Eugene Onegin ‘i 1879 yılında tamamlamış; 1880 yılında 1812 Yılı Uvertürü ‘nü yazmıştır. 1881 yılında ilk kez seslendirilen Keman Konçertosu zamanla keman dağarcığının en gözde eserlerinden birisi olmuştur. 5. Senfoni 1888 yılındaki ilk seslendirilişinden itibaren büyük başarı kazanmış 1889 yılında Uyuyan Güzel balesini sahnelenmiş; 1890 yılında yazdığı Maça Kızı, o yıl Çarlık Operaevi’nde sahnelenmiştir. Sanatının doruğuna çıktığı sırada Nadezhda von Meck onu parasal olarak desteklemeyi ve mektuplaşmayı kesmiştir. Ancak Çaykovski beste çalışmalarını sürdürmüş ve 1892 yılında Rusya’da bir turne gezisine çıkmıştır. Moskova yakınlarında bir ev alarak burada 6.Senfoni ’yi bestelemiş, Fındıkkıran balesini yazmaya başlamıştır. 6 Kasım1893 tarihinde kolera salgını sırasında kaynatılmamış bir bardak su içmesi sonucu yatağa düşerek Petersburg’da ölmüştür. 53 yaşında ani ölümüne kolera salgınının sebep olduğunu söylense de bazı kaynaklar bunun intihar olduğunu ileri sürmüştür. Çaykovski, Rus müziğinin, Batı etkisinde Doğu renklerini bütün zarafet ve inceliğiyle belirtebilmiş ender sanatçılardan biridir. Bununla birlikte bestekarlıkta Alman ekolünü takip etmiş ve bu yüzden yurdunun milli kaynaklarına tamamen eğilmemiş olması zaman zaman eleştirilmiştir. Orkestra eserlerinde çok parlak buluşları, derin ve içli bir ruhun yankısı olan melodileri ona sanat tarihinde seçkin bir yer sağlamıştır. Dünya üzerinde konser izleyicileri arasında çok popüler olmasına rağmen Çaykovski zaman zaman eleştirmenler, müzisyenler ve besteciler tarafından sert eleştirilere maruz kalmıştır. Ancak günümüzde önemli bir besteci olduğu konusunda artık bir şüphe kalmamıştır. 20. yüzyılın başında ve ortalarında batılı eleştirmenler Çaykovski’nin müziğini bayağı bulmuşlar ve gerisinde bir düşüncenin yatmadığını öne sürmüşlerdir. Ancak bu küçümseme zamanla ortadan kaybolmuştur.

ESERLERİ: 6 senfoni , Romeo Juliet , Francesca da Rimini , Hamlet , İtalyan Kapriçyosu , Yevgeniy Onyegin, Piko, Dama, Ormanda Uyuyan Güzel, Fındıkkıran, Kuğu Gölü, Maça Kızı.

Paylaş

Sık sık depresyon atakları geçiren, katarakt ameliyatında kör olan ve Beethoven’nın en büyük besteci dediği ünlü dahi …

Georg Friedrich Händel, 23 Şubat 1965 tarihinde Almanya’nın Halle kentinde doğmuştur. Aynı yıl Johann Sebastian Bach da doğmuştur. Doğduğu şehir Bach’ın doğduğu Eisenach kentinden 80 km uzaklıktadır. Babası Georg Handel, Saksonya Sarayı’nın önce berberi sonra başarılı cerrahıdır. Babasının ikinci eşi olan rahip kızı Lutherci’nin ikinci çocuklarıdır. Müziğe büyük ilgi duyan Handel, babasının karşı çıkmasına rağmen geceleri tavanarasında bulduğu bir klavikord ile gizli gizli müzik çalışmaya başlamıştır. Babası, çevrenin tavsiyelerine uyarak ona kentin en büyük kilisesinde orgcu, besteci ve müzik yönetmeni olan Friedrich Wilhelm Zachau’dan ders aldırmaya razı olmuştur. Handel; keman, obua, org, klavsen çalmasını öğrenmiştir. Handel, 1702 yılında babasının isteğine uyarak Halle Üniversitesi Hukuk Fakültesi’ne kaydını yaptırmış ama kilise orgcusu olarak müzikle ilgilenmeyi sürdürmüştür. 1703 yılında Hamburg Alman Operası’na kemancı-besteci olarak atanmıştır. 1706 yılına kadar Hamburg’da kalmış Johann Mattheson, Reinhard Keiser gibi bestecilerle arkadaşlık etmiştir. 1705 yılında henüz 19 yaşındayken ilk operası Almira’yı yazmış ve hemen sahnelemiştir. 1706 yılında çıktığı İtalya seyahatinden 4 yıl sonra dönmüştür. Bu seyahat sırasında Arcangelo Corelli, Alassendro Scarlatti ve oğlu Domenico Scarlatti ile gibi bestecilerle dost olmuştur. Agrippina adlı operasını, çeşitli italyan kantatalarını bu dönemde yazmıştır. İtalyan kantatalarında geliştirdiği İtalyan diline uygun melodi akışı, onun operalarındaki başarılarına ışık tutmuştur. İtalya seyahati sonunda Hannover’e giderek kısa bir dönem müzik yönetmenliği yapmıştır. Bu görev sırasında İngiltere’ye gidip Rinaldo operasını sahnelemiştir. Operası büyük bir ilgi görmüştür. Ancak eserin İtalyanca olması, İngilizleri kızdırmıştır. Hannover’e döndüğünde Prenses Caroline için düetler yazan Handel, bir yandan da İngilizce öğrenmiştir. 1712 yılında patronu olan Hannover Valisinden geçici olarak izin alıp İngiltere’ye gitmiş oraya yerleşmiş ve bir daha dönmemiştir. Handel, İngiltere’ye gittiğinde Lord Burlington adındaki sanat koruyucusu bir kişinin evine yerleşmiş, dönemin büyük edebiyatçıları ile dost olmuştur. Kısa sürede kendisini saraya kabul ettirmeyi başarmış ve 1713 yılında İngiliz Kraliçesine yazdığı kaside nedeniyle ödüllendirilmiştir. 1714 yılında kraliçenin ölümü üzerine tahta geçen 1. George, kendisinin Hannover’deki patronuydu. Söylentiye göre Handel, Su Müziği adlı yapıtını 1. George’a kendini affettirebilmek için Thames Nehri üzerindeki bir partide kullanılmak üzere bestelemiştir. Kendisine çifte maaş getiren bu eser, onun en önemli çalgı yapıtı olmuştur. Handel İngiltere’de olmasına rağmen Eserlerini hala İtalyan stilinde yazmaya devam ediyordu, bir yandan da İngiliz müziğinin kendine has yönlerini araştırmaktaydı. 1717 yılında Chandos dükünün malikanesinde sürekli besteci olarak çalışmaya başlamıştır. Bu görevde bulunduğu 1717- 1720 yılları arasında Handel’in ilk İngiliz operası olan Esther ve Acis ve Galatea adlı opera ortaya çıkmıştır. Handel, 1719 yılında 8 gün için doğduğu yer olan Halle’e gitmiştir. Bu sırada Bach, 32 km ötedeki Cöthen’de yaşıyordu. Bach Handel’e duyduğu hayranlıktan, karısının yardımıyla onun eserlerinin kopyasını çıkarmıştır. Bach’ın Handel ile görüşmek istediğini bilen Bach’ın patronu ve dostu Cöthen prensi Leopold, kendisine atını ödünç vermiştir. Fakat görüşme gerçekleşmemiştir, nedeni bilinmemektedir. Handel 1720-1728 yılları arasında Kraliyet Müzik Akademisi’nin yöneticisi olmuştur. Bu dönemde en güzel operalarını bestelediği söylenmektedir. Kral II. George için 1727 yılında yazdığı Zadok the Priest o günden beri İngiltere’deki tüm taç giyme törenlerinde çalınmaktadır. Aynı yıl İngiliz vatandaşı olmuş, Georg Friedrich Häendel olan adını George Frideric Handel olarak değiştirmiştir. Handel, İtalyan tipi operaların modası geçince, İngilizce oratoryolar yazmaya başlamıştır. Bestelediği 26 oratoryo İngiliz müziğini yıllarca etkilemiştir. 1741 yılında 6 haftada bestelediği ve ilk kez 1742 yılında Dublin’de sahnelenen Messiah adlı oratoryo eseri İngiliz müzik dünyasının en sevilen koral yapıtını oluşturmaktadır. İsa’nın yaşamını öyküleştiren bu eser ile Handel, geniş halk kitlelerini de coşturabilecek bir müzik yaratabildiğini kanıtlamıştır. Eserin Londra’daki sahnelenişinde “Hallelujah korosu” bölümünde Kral 2. George’un kendini tutamayarak ayağa fırlaması nedeniyle bu bölümün ayakta dinlenmesi gelenekselleşmiştir. Handel, bu eserin başarısından sonra dinsel içerikli orotoryolar veya orotorya tipi mitolojik operalar bestelemeye devam etmiştir. Orotoryolarının her birinde İncil’den bir öykü anlatmıştır. Bu tür eserlerinin sonuncusunu 1751 yılında yazmıştır. Handel, orotoryalarıyla birlikte bir org konçertosu yazmayı ve orotoryonun arasında bu eseri yorumlamayı gelenek haline getirmiştir. Bu şekilde 16 org konçertosu yazmıştır. Handel, 1753 yılında görme duyusunu iyice kaybetmiştir. Müzik tarihinin ironilerinden birisi de Handel’in de Bach’ın da ileriki yaşlarında katarakt nedeniyle görme duyusunu yitirmeleri, aynı göz doktoru (John Taylor) tarafından narkozsuz ameliyat edilmeleridir. Ameliyat sonrasında gözleri tamamen kör olmuş ancak konserlerini sürdürmüştür. Handel’ in önceleri belleği iyi durumdaydı, daha sonra doğaçlama yaparak çalmayı sürdürmüş, zamanla kendi yalnızlığına çekilmiştir. Hiç evlenmemiş ve adı hiçbir aşk söylentisine karışmamıştır. 14 Nisan 1759 tarihinde Londra’ da ölmüştür. Görkemli bir cenaze töreni düzenlenmiştir. Mezarı Westminster Abbey’dedir. Handel, müzik tarihine vokal eserleriyle geçmiştir. Fakat başta Su Müziği olmak üzere çok sayıda orkestra müziği eseri ile çalgı müziğine de büyük katkıları vardır. Bir Barok Dönemi bestecisi olan Handel’in eserleri bazı yönleriyle klasik dönem, hatta romantik döneminin işaretlerini de vermektedir. Hiç bir ülkenin ulusal biçimini simgelemeyen uluslararası nitelikte bir bestecidir. Ender görülen bir tarzda daima şükranla anılarak kalplerde yaşamıştır. Eserleri hiçbir zaman elden düşmemiştir. Ondan sonra gelen Haydn, Mozart, Beethoven, hatta Brahms ve Reger, Handel’i üstat olarak kabul etmişlerdir.

ESERLERİ: Almira, Agrippina, Rinaldo, Silla, Jul Sezar, Rodelinda, Orlando Furioso, Ariodante, Alcina, Berenice, Serse, Est-her, Acis ve Galatea, Athalia, Alexander’s Feast, Saul, Israelin Egypt, Messiah, Samson, Semele, Belshazzar, Judas Maccabaeus, Joshua, Solomon, Jephtha, Te Deum ve Jubilate, Kraliçe Anne’in doğumgünü için kaside, 9 Alman Aryası, Su Müziği, 6 konçerto grosso, 12 Büyük Konçerto, Music for Royal Fireworks, Uyumlu Demirci Ustası ,5. Klavsen Süiti.

Paylaş

Paylaş

Paylaş

Paylaş

Paylaş

Paylaş